W związku z protestem rodziców Szkoły Podstawowej w Hoczwi w sprawie łączenia klas oraz próbami nagłośnienia problemu w mediach pragnę odnieść się do stawianych zarzutów.
Zgodnie z przepisami prawa oświatowego, rada rodziców ma prawo występować do organu prowadzącego z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach dotyczących działalności szkoły. Szanuję to prawo i przestrzegam go. Do kompetencji organu wykonawczego gminy, którym jest wójt, burmistrz, należy zatwierdzanie organizacji pracy szkół. Proszę zauważyć, że nie jest to kompetencja organu stanowiącego, czyli rady.
Przy zatwierdzaniu arkuszy organizacyjnych uwzględnia się obowiązujące przepisy prawa oświatowego, w tym w szczególności rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania i w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. Należy również uwzględnić warunki bazowe szkół oraz możliwości finansowe budżetu gminy.
W oparciu o ww. przesłanki, w porozumieniu i uzgodnieniu z osobami prowadzącymi sprawy oświaty w naszej gminie, podjęliśmy decyzje dotyczące organizacji pracy w jednostkach oświatowych prowadzonych prze gminę. Podkreślam publicznych jednostkach systemu oświaty. Wobec konieczności zapewnienia działalności, co najmniej na podstawowym poziomie, naszych gminnych publicznych szkół, podjęliśmy decyzję o rozszerzeniu w stosunku do poprzedniego roku szkolnego zakresu łączeń między klasami: IV i V, VI i VII we wszystkich szkołach podstawowych zlokalizowanych na terenie wiejskim.
Głównym powodem tych łączeń była niska liczba uczniów w poszczególnych klasach – od 2 do 12 uczniów. Oczywiście nie były to decyzje łatwe i nie twierdzę, że optymalne dla uczniów. Ale konieczne wobec ciągle wzrastającej różnicy pomiędzy dochodami gminy (2023r.: subwencja oświatowa – 8 636 307,00 zł, dotacja na dofinansowanie zadań z zakresu wychowania przedszkolnego – 475 776,00 zł), a niezbędnymi do poniesienia wydatkami na realizację zadań oświatowych przez gminę – wg zatwierdzonych planów finansowych 19 048 195,61 zł (aktualnie są to niewystarczające środki).
Dodatkowe łączenia dotyczyły przedmiotów:
Język polski, gdzie tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć w klasach wynosi po 5 godzin na klasę. W wyniku łączenia każda klasa realizuje 3 godziny oddzielnie i 2 godziny w połączeniu z inną klasą,
Matematyka – tygodniowy wymiar zajęć wynosi 4 godziny. W wyniku łączenia każda klasa realizuje 2 godziny oddzielnie i 2 godziny z inną klasą,
Język angielski – tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć w klasach IV – VII wynosi po 3 godziny na klasę. W wyniku łączenia każda klasa realizuje 2 godziny oddzielnie i 1 godzinę z inną klasą.
Przeciwko tej decyzji zaprotestowało część rodziców SP Hoczew, SP Średnia Wieś, SP Manasterzec oraz SP Bezmiechowa. W odpowiedzi na złożoną petycję Burmistrz Miasta i Gminy Lesko stwierdził, że podjęte rozwiązanie nie narusza przepisów prawa oświatowego i nie wycofał się z wcześniej podjętej decyzji. Brak naruszenia przepisów przez organ wykonawczy Gminy Lesko potwierdza Podkarpacki Kurator Oświaty pismem z dnia 06.09.2023r. – w odpowiedzi na „skargę” Rady Rodziców ZSS Hoczew.
W czasie sesji Rady Miejskiej w Lesku w dniu 24 sierpnia br. Pani Przewodnicząca Rady Rodziców ZSS Hoczew przedstawiła postulaty dotyczące łączenia klas. W odpowiedzi pracownik Gminy Lesko, przekazał, że w dniu sesji obowiązują wcześniej ustalone zasady. Na razie nie mamy szans na dokonanie oceny efektywności wprowadzonych zmian.
Ostatnie działania Rady Rodziców SP Hoczew oraz zaangażowanie niektórych radnych oceniamy, jako próbę szantażu oraz promocji w trwającej i zbliżającej się kampanii wyborczej.
Przyjęte przez organ wykonawczy gminy rozwiązania są zgodne z przepisami prawa. W polskim systemie oświaty funkcjonują szkoły publiczne i niepubliczne. Gminy mogą zakładać i prowadzić tylko szkoły publiczne, dla których określono pewne normy, np.: liczebność klas I – III – maksymalnie 25 uczniów, w klasach IV – VIII maksymalna liczba uczniów nie jest określona, ale należy stosować zasady liczebności na określonych zajęciach. Łączenie klas na zajęciach jest dopuszczalne i jest stosowane w całym kraju. Jest to rozwiązanie często ograniczające możliwość likwidacji szkoły.
W związku z przedstawioną przez protestujących rodziców argumentacją, dotyczącą efektów nauczania, można postawić pytanie: Dlaczego szkoła miejska, klasy I-III ma liczyć 25 uczniów, a klasy starsze nawet powyżej 30? Może korzystniejszym rozwiązaniem będzie liczba uczniów 5?,10? 15?, 20?
W klasie 25 – osobowej, w czasie 45 – minutowej lekcji, nauczyciel 1 uczniowi poświęci średnio 1,8 minuty, podczas gdy w klasie 5 – osobowej – 9 min., a 10 – osobowej – 4,5 min., a w łączonej 18 – osobowej – 2,5 min. Możemy dyskutować, który uczeń jest w korzystniejszej sytuacji, który zdobędzie więcej wiedzy w zaproponowanym przez nas łączeniu. Jako organ prowadzący szkoły Gmina Lesko stosuje standardy dla szkół publicznych opisanych w polskim systemie oświaty.
Ważnym elementem, mającym wpływ na podejmowane decyzje jest sposób finansowania oświaty. Głównym źródłem finansowania powinna być subwencja oświatowa. Subwencja naliczana jest na ucznia wg ustalonego algorytmu. Im więcej uczniów w szkole, tym wyższa subwencja, im mniej uczniów – subwencja niższa. Dopiero, gdy liczba uczniów w oddziale przekroczy 25, to koszty działalności tego oddziału może zrekompensować naliczona subwencja. W przypadku Gminy Lesko subwencja oświatowa z budżetu państwa pokrywa zaledwie 45 % wydatków oświatowych i Gmina zmuszona jest „dołożyć” w 2023r. swoje środki w wysokości co najmniej 10 mln złotych.
Wobec tej sytuacji zachęcam wszystkich aktywnych uczestników protestów do współdziałania w celu propagowania idei zmiany zasad finansowania oświaty w Polsce. Może wspólnie zaproponujemy naliczanie subwencji na oddział, a nie na ucznia. Nie będzie wówczas problemem liczebność w tych oddziałach i każda strona – w tym również organ prowadzący, byłaby zadowolona.
Stanowisko Podkarpackiego Kuratora Oświaty w sprawie łączenia klas:
